Staar

Cataract, ook wel staar genoemd, is een veelvoorkomende oogaandoening waarbij de ooglens troebel wordt naarmate men ouder wordt. Hoewel cataract al rond de leeftijd van 55 jaar kan ontstaan, hebben de meeste mensen pas op latere leeftijd merkbare klachten zoals wazig zicht, verminderde helderheid van kleuren en last van verblinding.

Symptomen van cataract

De meest voorkomende symptomen van cataract zijn wazig of mistig zicht, zowel van dichtbij als veraf, dat niet gecorrigeerd kan worden met een bril. Kleuren worden minder helder waargenomen en kunnen gelig of bruinig lijken. Contrasten worden minder goed gezien en soms treedt dubbelzien op met één oog. Andere klachten zijn verminderd nachtzicht en het waarnemen van een lichtkrans (halo) rond lichtbronnen zoals koplampen en lantaarnpalen. Deze symptomen kunnen snel, binnen enkele maanden, of traag over meerdere jaren optreden. Zonder behandeling kan cataract uiteindelijk tot blindheid leiden. Dit laatste komt in de Westerse wereld zeer zelden meer voor.

Risicofactoren voor cataract

Naast leeftijd zijn er verschillende andere risicofactoren die de kans op het ontwikkelen van cataract verhogen. Een ongezonde levensstijl, zoals roken, overmatig alcoholgebruik en een ongezond dieet met weinig groenten en fruit, vergroot het risico aanzienlijk. Mensen met diabetes krijgen vaak al op jongere leeftijd te maken met cataract. Langdurig gebruik van corticosteroïden is ook een risicofactor. Verder kunnen overmatige blootstelling aan uv-straling en bepaalde oogziekten of -verwondingen de kans op cataract vergroten.

Diagnose en onderzoeksmethoden

De diagnose van cataract wordt gesteld op basis van een oogheelkundig onderzoek. De oogarts of optometrist zal de ogen onderzoeken met een spleetlamp, een microscoop waarmee de verschillende structuren van het oog in detail bekeken kunnen worden. Hiermee kan de mate en locatie van de vertroebeling van de lens vastgesteld worden. Daarnaast wordt vaak de gezichtsscherpte gemeten met een letterkaart om te bepalen hoeveel het zicht is aangetast. In sommige gevallen kan aanvullend onderzoek nodig zijn, zoals een scan van het netvlies of het meten van de oogdruk, om andere oogaandoeningen uit te sluiten die vergelijkbare symptomen kunnen geven.

Wanneer naar de oogarts

Bij een beginnende cataract is het vaak nog mogelijk om met een nieuwe sterkte weer goed te zien. De staar verdwijnt niet, maar de gezichtsscherpte is weer beter. Het is niet mogelijk om op voorhand te zeggen hoe lang het duurt voordat de staar geopereerd kan worden. Soms duurt het twee jaar voordat het verslechtert, soms binnen een jaar.

Op het moment dat de scherpte niet meer verbeterd kan worden met nieuwe glazen en de gezichtsscherpte niet boven de 70% uitkomt, krijgt u een verwijzing voor de oogarts als u dit wilt.

Ouderdomsstaar: troebele ooglens

Staar

Cataract, ook wel staar genoemd, is een veelvoorkomende oogaandoening waarbij de ooglens troebel wordt naarmate men ouder wordt. Hoewel cataract al rond de leeftijd van 55 jaar kan ontstaan, hebben de meeste mensen pas op latere leeftijd merkbare klachten zoals wazig zicht, verminderde helderheid van kleuren en last van verblinding.

Symptomen van cataract

De meest voorkomende symptomen van cataract zijn wazig of mistig zicht, zowel van dichtbij als veraf, dat niet gecorrigeerd kan worden met een bril. Kleuren worden minder helder waargenomen en kunnen gelig of bruinig lijken. Contrasten worden minder goed gezien en soms treedt dubbelzien op met één oog. Andere klachten zijn verminderd nachtzicht en het waarnemen van een lichtkrans (halo) rond lichtbronnen zoals koplampen en lantaarnpalen. Deze symptomen kunnen snel, binnen enkele maanden, of traag over meerdere jaren optreden. Zonder behandeling kan cataract uiteindelijk tot blindheid leiden. Dit laatste komt in de Westerse wereld zeer zelden meer voor.

Risicofactoren voor cataract

Naast leeftijd zijn er verschillende andere risicofactoren die de kans op het ontwikkelen van cataract verhogen. Een ongezonde levensstijl, zoals roken, overmatig alcoholgebruik en een ongezond dieet met weinig groenten en fruit, vergroot het risico aanzienlijk. Mensen met diabetes krijgen vaak al op jongere leeftijd te maken met cataract. Langdurig gebruik van corticosteroïden is ook een risicofactor. Verder kunnen overmatige blootstelling aan uv-straling en bepaalde oogziekten of -verwondingen de kans op cataract vergroten.

Diagnose en onderzoeksmethoden

De diagnose van cataract wordt gesteld op basis van een oogheelkundig onderzoek. De oogarts of optometrist zal de ogen onderzoeken met een spleetlamp, een microscoop waarmee de verschillende structuren van het oog in detail bekeken kunnen worden. Hiermee kan de mate en locatie van de vertroebeling van de lens vastgesteld worden. Daarnaast wordt vaak de gezichtsscherpte gemeten met een letterkaart om te bepalen hoeveel het zicht is aangetast. In sommige gevallen kan aanvullend onderzoek nodig zijn, zoals een scan van het netvlies of het meten van de oogdruk, om andere oogaandoeningen uit te sluiten die vergelijkbare symptomen kunnen geven.

Wanneer naar de oogarts

Bij een beginnende cataract is het vaak nog mogelijk om met een nieuwe sterkte weer goed te zien. De staar verdwijnt niet, maar de gezichtsscherpte is weer beter. Het is niet mogelijk om op voorhand te zeggen hoe lang het duurt voordat de staar geopereerd kan worden. Soms duurt het twee jaar voordat het verslechtert, soms binnen een jaar.

Op het moment dat de scherpte niet meer verbeterd kan worden met nieuwe glazen en de gezichtsscherpte niet boven de 70% uitkomt, krijgt u een verwijzing voor de oogarts als u dit wilt.